TÜRK CEZA KANUNU KAPSAMINDA KASTEN YARALAMA SUÇU, NİTELİKLİ HALİ VE YARGITAY İÇTİHATLARI IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Türk Ceza Kanunu’nda “ Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar” başlığı altında düzenlenen Kasten Yaralama suçu 86-87 ve 88. maddelerde düzenlenmiştir. Kasten adam yaralama suçu, başkasının vücuduna acı vererek, sağlığının ya da algısının bozulmasına neden olmaktır. Eylemin kasıtlı olarak yani sonucunu bilerek ve isteyerek gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Türk Ceza Kanunu kapsamında kişiye karşı işlenen suçlardan sayılmıştır. Kasten adam yaralama suçunda korunmak istenen hukuki değer kişinin vücut bütünlüğüdür. Kasten adam yaralamanın cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. Ancak aşağıda belirtilen hallerin varlığı halinde ceza artırılacak veya azaltılacaktır. 

Kasten yaralama

 Madde 86-

(1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) (Ek fıkra: 31/3/2005 – 5328/4 md.) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle:12/5/2022-7406/3 md.) Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı altı aydan az olamaz.

(3) Kasten yaralama suçunun;

a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı,

b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Silahla,

f) (Ek:14/4/2020-7242/11 md.) Canavarca hisle, İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, (f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.

TCK Madde 86 Gerekçesi

Maddenin birinci fıkrasında kasten yaralama suçunun temel şekli tanımlanmıştır.

Madde metninde yapılan değişiklikle, Hükûmet Tasarısında benimsenen ve “müessir fiil” karşılığı olan “etkili eylem” ifadesi terkedilerek, genel olarak yaralama kavramı benimsenmiştir. Bu nedenle, kişinin vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan her davranış, yaralama olarak kabul edilmiştir.

İkinci fıkrada ise, kasten yaralama suçunun nitelikli şekilleri gösterilmiştir. Söz konusu suçun seçimlik olarak belirlenen bu nitelikli şekilleri, bentler hâlinde sıralanmıştır.

Fıkranın (a) bendinde, kasten yaralama suçunun üstsoy veya altsoydan birine ya da eş veya kardeşe karşı işlenmesi, bu suçun bir nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir. Bu kavramlar hakkında açıklama için, kasten öldürme suçunun nitelikli hâllerine ilişkin hükmün gerekçesine bakılmalıdır.

(b) bendine göre, kasten yaralamanın beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi, suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Bu hususa ilişkin açıklama için, kasten öldürme suçunun nitelikli hâllerine ilişkin hükmün gerekçesine bakılmalıdır.

Fıkranın (c) bendinde, suçun kişinin yerine getirdiği kamu görevi dolayısıyla işlenmesi, bir nitelikli hâl olarak öngörülmüştür. Bu hususa ilişkin açıklama için, kasten öldürme suçunun nitelikli hâllerine ilişkin hükmün gerekçesine bakılmalıdır.

Kasten yaralama suçu, kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle de işlenebilir. Fıkranın (d) bendinde, bu durum, söz konusu suçun bir nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir. Bunun için kamu görevlisinin zor kullanma yetkisine sahip bulunması gerekmemektedir. Burada önemli olan, kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuzun kötüye kullanılması suretiyle, kasten yaralama suçunun işlenmesidir. Örneğin bir hâkim veya savcının sanık veya tanığa karşı kasten yaralama suçunu işlemesi hâlinde, bu nitelikli hâlin gerçekleştiğini kabul etmek gerekir. Buna karşılık, zor kullanma yetkisine sahip kamu görevlisi tarafından kasten yaralama suçunun işlenmesi hâli, kanunda ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır.

Fıkranın (e) bendinde, kasten yaralama suçunun silâhla işlenmesi, bir nitelikli hâl olarak kabul edilmiştir. Silâh deyimi için, “Tanımlar” başlıklı madde hükmüne bakılmalıdır.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi Esas: 2020/ 4430 Karar: 2021/ 356 Karar Tarihi: 26.01.2021

“Oluşa ve dosya kapsamına göre, sanık ile mağdurun motokurye olarak çalıştıkları ve olay öncesinde aralarında iş ile ilgili bir takım sorunlar yaşandığı, olay tarihinde ise sanık ile mağdurun çalıştıkları iş yeri içerisinde bulundukları sırada mağdurun sanığa yönelerek bir şey sormak istediğini söylediği fakat sanığın “bana bir şey sorma, muhatap olmak istemiyorum” şeklinde cevap vermesi üzerine mağdurun sinirlendiği ve sanığa “senin aklını alırım, dilini keser eline veririm” şeklinde karşılık verdiği, bunun üzerine sanığın iş yerinden aldığı bıçak ile mağdura bir kez vurduğu ve bu yaranın mağdurun hayati tehlike geçirmesine neden olduğu olayda, iş yeri kamera görüntüleri ve tanık beyanlarından anlaşıldığı üzere sanığın tek bıçak darbesinden sonra eylemine devam etmediği ve kendiliğinden son verdiği, olaydan sonra oradan ayrılmayan sanığın 112 acil servisini de kendi telefonundan aradığı, her ne kadar olay yerinde bulunan tanıkların engel hal teşkil edebilecekleri düşünülebilir ise de, sanık ile mağdurun olay sırasında tanıklardan uzakta olduğu ve bu nedenle sanığın mağdura karşı başlattığı yaralama eylemine devam etmesine yönelik bir engel teşkil etmedikleri, sanık ile mağdur olay öncesinde iş nedeniyle basit bir sürtüşme yaşamışlarsa da, aralarında öldürmeye sebep olabilecek tarzda bir husumetin de bulunmadığı, netice olarak sanığın eyleminin nitelikli kasten yaralama (TCK 86) olarak vasıflandırılması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile sanık hakkında öldürmeye teşebbüs suçundan hüküm kurulması kanuna aykırıdır.”

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama

Madde 87-

(1) Kasten yaralama fiili, mağdurun;

a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,

b) Konuşmasında sürekli zorluğa,

c) Yüzünde sabit ize,

d) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,

e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına, Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, bir kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde üç yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde beş yıldan az olamaz.

(2) Kasten yaralama fiili, mağdurun;

a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,

b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,

c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,

d) Yüzünün sürekli değişikliğine,

e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine, Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde beş yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde sekiz yıldan az olamaz.

(3) (Değişik: 6/12/2006 – 5560/4 md.) Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, yarısına kadar artırılır.

(4) Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin birinci fıkrasına giren hallerde sekiz yıldan oniki yıla kadar, üçüncü fıkrasına giren hallerde ise oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi

Madde 88-

(1) Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasında kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur.

Kasten Yaralama Suçunun Ağırlaştırıcı Nedenleri Nelerdir?

Ağırlaştırıcı nedenler yani suçun nitelikli halleri maddenin 3. Fıkrasında sayılmıştır. Kasten yaralama suçunun mağduru eğer failin; altsoyu, üstsoyu, eşi, kardeşi ise veya mağdur beden ve ruh bakımından kendisini koruyamayacak durumda ise ya da mağdur kamu görevlisi ise bu durumda kasten yaralama suçunun ağırlaştırılmış halinden söz edilecektir.

• Kasten Yaralama Suçunun, Üstsoya, Altsoya, Eşe veya Kardeşe Karşı İşlenmesi:

Üstsoy, suçun failine kan bağı ile bağlı olan anne, baba, dede, anneanne, babaanne, büyük anne, büyük babadır. Bu kişilere karşı işlenmesi halinde ceza ağırlaştırılacaktır. Üvey üstsoya karşı işlenmesi hali bu kapsamda değildir.

Altsoy, faile kan bağı ile bağlı olan çocukları, torunları, torun çocukları ve onların torunlarıdır. Bu kişilere karşı işlenmesi halinde ceza ağırlaştırılacaktır. Ancak, üvey altsoya karşı işlenmesi hali bu nitelikli hal kapsamında değildir.

Eş, suçun faili ile resmi nikahlı olan kişidir. Eğer eşler boşanırsa, bu sıfat geçerli olmayacaktır. Eşlere karşı kasten yaralama suçu işlenmesi halinde ceza ağırlaştırılacaktır.

Kardeş, öz veya üvey kardeş olabilmektedir. Suçun ağırlaştırılması için bir ayrım gözetilmemektedir. Kardeş kavramına üvey kardeşlerde dahildir.

• Kasten Yaralama Suçunun, Beden veya Ruh Bakımından Kendisini Savunamayacak Durumda Bulunan Kişiye Karşı İşlenmesi:

Konu ile ilgili öncelikle beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda olma halini açıklamak gerekir. Bu durumlar örneğin, yaş küçüklüğü, ihtiyarlık, malullük, hastalık, uyku hali, bilinçsizlik, narkoz, alkol ve uyuşturucu madde gibi etkenler altında olma, sakatlık veya ruhsal bozukluklar nedeniyle mağdurun karşılaştığı fiile karşı kendine korumak için yeterli güce sahip olmadığı durumlardır. Bu durumdaki kişiler, karşılaştığı kasten yaralama fiiline karşı kendini savunamayacak durumdadır. Bu nedenle bu durum içindeki kişilere karşı kasten yaralama fiilinin işlenmesi nitelikli hal kabul edilmektedir.

• Kasten Yaralama Suçunun, Kamu Görevlisine Karşı Görevi Nedeniyle İşlenmesi:

Suçun kamu görevlisine karşı işlenmesi nedeniyle suçun ağırlaştırılması konusunda önemli olan husus kamu görevlisine kamu görevi nedeniyle kasten yaralama fiilinin işlemesidir. Burada suçun mağduru kamu görevlisidir. Ancak kasten yaralama suçunun nedeni mutlaka kişinin kamu görevi olmalıdır. Yani, kasten yaralama fiili ile kamu görevi arasında mutlaka bir nedensellik bağı olmalıdır. Kamu görevlisi, örneğin özel hayatı ile ilgili olan ve kamu görevinden bağımsız bir olay nedeniyle kasten yaralama fiiline maruz kalmışsa bu durumda nitelikli hal uygulanmayacaktır.

• Kasten Yaralama Suçunun, Kamu Görevlisinin Sahip Bulunduğu Nüfuzun Kötüye Kullanılması Suretiyle İşlenmesi:

Kamu görevlisinin, kamu görevi nedeniyle sahip olduğu nüfuzu kötüye kullanarak kasten yaralama suçunu işlemesi hali ağırlaştırıcı neden kabul edilir. Burada yukarıdaki nitelikli halden farklı olarak fail kamu görevlisidir. Nitelikli halin uygulanması için suçun failinin kamu görevlisi olmasının yanında mutlaka mağdur üzerinde kamu görevinin sağladığı bir nüfuz olmalı ve fail bu nüfuzu kötüye kullanmalıdır. Örnek olarak, bir öğretmenin öğrencisine karşı kasten yaralama suçunu işlemesi verilebilir.

• Kasten Yaralama Suçunun Silahla İşlenmesi:

Suçun silahla işlenmesi nitelikli hal sayılmıştır. Nelerin silah kapsamında olduğu kanunda sayılmıştır. Bunlar:

• Ateşli silahlar,
• Patlayıcı maddeler,
• Saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya bereleyici alet,
• Saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler,
• Yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici, sürekli hastalığa yol açıcı nükleer, radyoaktif, kimyasal, biyolojik maddeler silah sayılmıştır.

Yukarıda sayılanlar ile işlenen kasten yaralama suçunda nitelikli hal uygulanacak ve ceza artırılacaktır. Yargıtay, saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler kapsamında taş, pet şişe, leğen gibi araçları da silah olarak kabul etmiştir.

Kasten Yaralama Suçu Şikayete Tabi Midir?

Kasten yaralama suçunun, kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması halinde suç şikayete tabidir. Şikayet süresi fiilin işlenmesinden itibaren 6 aydır. Bu şikayet süresi içinden fail şikayet edilmezse, şikayet hakkı düşecektir.

TCK 86/1. Maddesinde tanımlanan “Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olma” suçu şikayete tabi değildir. Bu durumda suçun kovuşturulması için mağdurun veya şikayet hakkı olanların şikayet etmesi gerekmemektedir. Aynı şekilde suçun yukarıda saydığımız nitelikli hallerinden birinin varlığı halinde de şikayet aranmayacak ve suç kendiliğinden kovuşturmaya tabi olacaktır.

Yani, yaralamanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif olması dışındaki hallerde suçun kovuşturulması şikayete tabi değildir. Bu durumda mağdur veya şikayetçi olabilecek kişiler şikayetçi olsa da olmasa da suç hakkında kovuşturma başlayacaktır.

Kasten Yaralama Suçunda Zamanaşımı Süresi Nedir?

Kasten yaralama suçunun şikayete tabi olmadığı hallerde, Savcılık dava zamanaşımı süresi içinde her zaman kendiliğinden soruşturma başlatabilir. Kasten yaralama suçuna ait dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Dava zamanaşımı süresinde, suçun işlendiği tarihten itibaren 8 yıl geçmesine rağmen kasten yaralama suçu ile ilgili dava açılmamışsa veya açılan dava sonuçlandırılmamışsa ceza davası düşecektir.

Kasten Yaralama Suçu Uzlaşmaya Tabi Midir?

Kasten yaralama suçunun basit hali uzlaşmaya tabidir. Bu haller, TCK madde 86/1. ve 2. maddeleridir. Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olma suretiyle işlenen veya kasten yaralamanın kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hallerinde uzlaşma prosedürü uygulanır.  Suç ile ilgili öncelikle uzlaştırma prosedürünün uygulanması şarttır. Ancak uzlaşma sağlanamazsa soruşturmaya veya yargılamaya devam edilebilir.

Basit Adam Yaralamanın Cezası Nedir?

Yaralanan tarafta oluşan zarar basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralanmalar cezası düzeyinde ise basit adam yaralama suçu oluşur. Darptan alınan cezalar bu kapsamdadır. Basit tıbbi müdahale olarak, ağrı kesici verilmesi, krem sürülmesi gibi müdahaleler örnek olarak gösterilebilir. Bu suç karşılığında ceza verilmesi için şikayet gereklidir. Yani şikayet olmaması halinde herhangi bir ceza alınmaz. Mağdurun şikayet etmesi halinde dört aydan bir yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası verilir. Birine tokat veya yumruk atmak basit yaralama suçunu oluşturur. Kasten adam yaralamanın cezası, basit tıbbi müdahale ile zarar giderilemezse bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Örneğin, mağdurun dişlerinin kırılması basit tıbbi müdahale ile giderilemez. Kavga esnasında hakaret ya da tehdit suçu işlenmişse bu fiiller ayrıca cezalandırılır.

Silahla Kasten Adam Yaralamanın Cezası Nedir?

Kasten adam yaralama suçunun aşağıda sayacağımız nitelikli hallerle işlenmesi halinde, verilecek olan ceza şikayet aranmaksızın yarı oranında arttırılır. Örneğin 1 yıl 6 ay hapis cezası alacak bir kişi adam bıçaklamanın cezasını aldığında 2 yıl 3 ay olacak şekilde arttırılır.

• Beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı
• Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle
• Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanmak suretiyle
• Üst soya, alt soya, kardeş veya eşe karşı basit yaralama
• Silahla kasten yaralama halinde kasten adam yaralamanın cezası nitelikli halden verilir.

Adam Yaralama Suçunun Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Hali

Adam yaralamanın cezasının mağdurun vücudunda bırakmış olduğu etkiye göre iki tür ağırlaşma hali bulunmaktadır.

• Mağdurun konuşmasında sürekli zorluğa
• Yüzünde sabit ize
• Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma
• Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına
• Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına sebep olunması halinde verilen cezalar bir kat oranında attırılır.

Basit yaralama sonucunda bu durumlar ortaya çıkmışsa verilecek olan ceza 3 yıldan, yukarıda saydığımız nitelikli halleri barındırıyorsa verilecek olan ceza 5 yıldan az olamaz.

• Mağdurun yüzünde sürekli değişiklik
• Konuşma yada çocuk yapma yeteneklerini kaybolmasına sebep olması
• Duyularının veya organlarından birini işlevinin yitirmesine
• İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine
• Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine sebep olunmuşsa verilecek olan ceza iki kat oranında arttırılır.

Basit yaralama sonucunda bu durumlar ortaya çıkmışsa verilecek olan ceza 5 yıldan, yukarıda saydığımız nitelikli halleri barındırıyorsa verilecek olan ceza 8 yıldan az olamaz.

Kemik Kırığı Cezası Ne Kadar?

Adam yaralamanın cezası mağdurun vücudunda kemik kırılması veya kemik çıkığı olması durumunda, kırık veya çıkığın vücuda vermiş olduğu zarara göre yarısına kadar arttırılır. Örneğin 1 yıl 4 ay ceza alan birisi, kırık olması durumunda cezası 2 yıla kadar arttırılabilir.