Son günlerde “eski mahkûmlara 550 bin lira kredi veriliyor” şeklinde paylaşımlar yapılıyor. Desteğin kendisi gerçek; fakat “kredi” sözü yanlış. Ortada bir bankanın verdiği, taksitlerle geri ödenecek veya kişinin dilediği gibi kullanabileceği bir ihtiyaç kredisi yok. Söz konusu program, İŞKUR tarafından yürütülen eski hükümlü kendi işini kurma hibe desteği.

2026 yılının beşinci başvuru döneminde, şartları taşıyan eski hükümlülerin yeni bir iş kurmak için hazırlayacakları projelere 440.000 TL veya 550.000 TL’ye kadar kuruluş (demirbaş) desteği verilebiliyor. Başvurunun yapılmış olması hibeyi almaya hak kazanıldığı anlamına gelmiyor. Projeler yetkili Komisyon tarafından inceleniyor; destek kararı bütçe imkânları ve değerlendirme sonucu veriliyor.

Güncel başvuru tarihi: İŞKUR’un 4 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre ilk başvurular, 16 Eylül 2026 saat 23.59’a kadar e-Devlet üzerinden yapılmalıdır. Elden veya postayla başvuru kabul edilmiyor. Eksikliği nedeniyle sistemden iade edilen bir başvurunun düzeltilerek yeniden gönderilebileceği son tarih 21 Eylül 2026’dır. Bu ikinci tarih, ilk kez başvuru yapmak için ek süre değildir.

Güncel çağrıya İŞKUR’un 2026/5 dönemi duyurusundan, ayrıntılı şartlara ise 2026/5 Dönemi Proje Başvuru Rehberi’nden ulaşılabilir.

Programın kısa özeti

Başlık	2026/5 dönemi uygulaması
Desteğin türü	Kredi değil, şartlı ve proje esaslı hibe
Yetkili kurum	Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
Tarım, ormancılık ve balıkçılık (hayvancılık) projeleri	Vergiler dâhil en fazla 440.000 TL
Diğer sektörlerdeki projeler	Vergiler dâhil en fazla 550.000 TL
Desteklenen ana gider	İşin temel faaliyet alanıyla doğrudan ilgili kuruluş/demirbaş giderleri
Başvuru kanalı	e-Devlet – Eski Hükümlü Hibe Desteği Başvurusu
İlk başvuru son günü	16 Eylül 2026, saat 23.59
İade edilen başvurunun düzeltilmesi	21 Eylül 2026’ya kadar
Ödeme biçimi	Sözleşmeden sonra, fatura veya fatura yerine geçen belge karşılığında
İşletmeyi açık tutma yükümlülüğü	Sözleşme tarihinden itibaren en az 3 yıl

 

Hibenin kaynağı ve hukuki dayanağı nedir?

Programın kaynağı genel bütçeden ayrılan sıradan bir kredi fonu değildir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi, belirli işverenlere engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü getiriyor. Aynı maddenin yedinci fıkrası, bu yükümlülüğe aykırılık nedeniyle Kanun’un 101’inci maddesi uyarınca tahsil edilen idari para cezalarının, engelli ve eski hükümlülerin kendi işlerini kurmalarına yönelik projelerde kullanılmasını öngörüyor. Kanun metni, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının mevzuat sayfasında görülebilir.

Paranın hangi projelerde ve hangi usulle kullanılacağı, Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını Kullanmaya Yetkili Komisyona Dair Yönetmelik ile düzenleniyor. Yönetmeliğe Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının mevzuat sayfasından ulaşılabilir.

Yönetmelikte 12 Temmuz 2025’te yapılan değişiklikle başvuru ve değerlendirme süreci hızlandırıldı; yılda iki olan başvuru dönemi altıya çıkarıldı. Değişikliğin özeti İŞKUR’un 16 Temmuz 2025 tarihli açıklamasında yer alıyor. Bu nedenle internette eski dönemlere ait farklı tutar ve başvuru usullerinin görülmesi mümkün. 2026/5 döneminde esas alınması gereken belge, o dönem için yayımlanan güncel başvuru rehberidir.

Her sabıka kaydı bulunan kişi bu desteğe başvurabilir mi?

Hayır. Günlük dilde “eski mahkûm” denilse de program bakımından önemli olan, kişinin mevzuattaki eski hükümlü tanımına girmesi ve İŞKUR kaydının bu statüyle yapılmış olmasıdır. Bir kişinin cezaevinde bulunmuş olması tek başına yeterli olmadığı gibi, cezaevinde fiilen yatmamış olması da her durumda başvuruya engel değildir.

İŞKUR’un eski hükümlü tanımına ilişkin açıklamasına ve 2026/5 dönemi rehberine göre iki ana grup söz konusudur:

1. Kasten işlenen bir suç nedeniyle bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hükmedilenler.
2. Ceza süresine bakılmaksızın zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giyenler.

Bu kişilerden cezasını tamamlayanlar yanında cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler ve denetimli serbestlikten yararlananlar da eski hükümlü belgesiyle durumlarını kanıtlayabiliyorsa tanımın içinde yer alabilir.

Başvuru kapsamı dışında bırakılan suçlar

Rehber, aşağıdaki suçlardan mahkûm olanların, affa uğramış olsalar bile bu tanım kapsamında değerlendirilmeyeceğini belirtiyor:

1. Devletin güvenliğine karşı suçlar,
2. Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,
3. Millî savunmaya karşı suçlar,
4. Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk,
5. Cinsel saldırı,
6. Çocuğun cinsel istismarı.

Burada mahkûmiyetin adı, cezanın türü ve süresi birlikte incelenmelidir. Salt e-Devlet’te adli sicil veya arşiv kaydı görülmesi, kişinin destek bakımından eski hükümlü sayıldığını göstermez. Özellikle hükmün açıklanmasının geri bırakılması, taksirli suç, bir yıldan az hapis cezası, adli para cezası veya silinmiş/arşive alınmış kayıt bulunan durumlarda, başvurudan önce İŞKUR’daki statünün ve eski hükümlü belgesinin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Başvuru şartları nelerdir?

Başvuru sahibinin aşağıdaki şartların tamamını son başvuru tarihi itibarıyla taşıması gerekir:

1. İŞKUR’a eski hükümlü olarak kayıtlı olmak

Sıradan iş arayan kaydı yeterli değildir. Kayıtta eski hükümlü statüsünün bulunması gerekir. Başvuru ekranı bu bilgiyi İŞKUR sisteminden kontrol eder. Kayıt yoksa veya bilgiler güncel değilse işlem, İŞKUR e-Şube üzerinden ve gerektiğinde ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüyle görüşülerek tamamlanmalıdır.

2. On sekiz yaşını tamamlamış olmak

Yaş şartının başvurunun son günü itibarıyla sağlanması gerekir. Rehberde ayrıca bir üst yaş sınırı yer almıyor.

3. Emekli olmamak

Emekliliğin nedeni önem taşımıyor. Rehber “hangi sebeple olursa olsun emekli olmamak” şartını arıyor. Çevrimiçi başvuru kılavuzuna göre emekli olunmadığını gösteren SGK bilgisi sistem üzerinden sorgulanıyor.

4. Aktif bir işyeri veya işletme sahibi olmamak

Başvuru sahibinin üzerinde herhangi bir amaçla kayıtlı aktif işyeri veya işletme bulunmamalıdır. Program, mevcut bir işletmenin büyütülmesi, yenilenmesi veya devralınması için kullanılamaz. Yeni bir işletme kurulması amaçlanır.

Bunun yanında başvuru rehberinin yayımlandığı tarih itibarıyla, proje konusu meslekte son bir yıl içinde terk mükellefi olunmaması gerekir. Başka bir ifadeyle kişi, aynı faaliyet alanındaki işletmesini kısa süre önce kapatıp yeni işletme desteği talep edemez.

5. İşletmenin kurulacağı ilde ikamet etmek

İşyeri hangi il sınırları içinde kurulacaksa başvuru sahibinin ikametinin de o ilde olması gerekir. Çevrimiçi sistemde proje ili ve ilçesi, kayıtlı adres üzerinden oluşturulur. Bu nedenle adres bilgisinin başvuru öncesinde kontrol edilmesi önemlidir.

6. Girişimcilik eğitimi sertifikasına sahip olmak

Girişimcilik eğitim programı sertifikası zorunlu belgeler arasındadır. KOSGEB’in çevrimiçi eğitimleri bu konuda kullanılan resmî yollardan biridir. Eğitime KOSGEB Uzaktan Eğitim Sistemi veya e-Devlet’teki Girişimcilik Eğitimine Katılım Sağlanması hizmeti üzerinden erişilebilir.

Sertifikanın başka bir kurumdan alınmış olması hâlinde, başvuruda kabul edilip edilmeyeceği son güne bırakılmadan İŞKUR’dan teyit edilmelidir. Sertifika şartının son başvuru tarihinde mevcut olması gerektiğinden, eksiklik tamamlama süresine güvenilerek eğitim sonraya bırakılamaz.

7. İş için gerekli mesleki belge ve izinlere sahip olmak

Kurulacak iş mevzuat gereği diploma, ustalık belgesi, yetki belgesi, ruhsat, sertifika veya başka bir izin gerektiriyorsa bu şartların sağlanması gerekir. Örneğin belirli gıda üretimleri, güzellik ve bakım hizmetleri, teknik servis işleri ya da ruhsata bağlı meslekler için yalnızca proje hazırlanması yeterli değildir.

8. Vasi tayin edilmemiş olmak

Kendisine vasi atanmış kişinin projesi kabul edilmiyor.

9. Hayvancılık ve arıcılık projelerindeki özel belgeleri taşımak

Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık projelerinde MEB veya üniversite onaylı Sürü Yönetim Elemanı/Hayvan Yetiştiriciliği Belgesi; arıcılık projelerinde ise MEB veya üniversite onaylı Arıcılık Belgesi son başvuru tarihinde bulunmalıdır.

10. Daha önce aynı hibeden yararlanmamış olmak

Eski Hükümlü Hibe Desteği Başvuru Kılavuzu, bir kişinin bu destekten yalnızca bir defa yararlanabileceğini belirtiyor. Önceki dönemlerde kendi işini kurma projesinden yararlanan kişinin yeni başvurusu sistem üzerinden alınmıyor. Her başvuru döneminde bir kişi yalnızca bir proje sunabilir.

Destek tutarı ne kadar?

2026/5 dönemi için eski hükümlülere ayrılan kuruluş desteği iki gruba ayrılıyor:

1. Tarım, ormancılık ve balıkçılık (hayvancılık) sektöründeki projeler: Vergiler dâhil en fazla 440.000 TL.
2. Diğer sektörlerdeki projeler: Vergiler dâhil en fazla 550.000 TL.

Bu rakamlar herkese otomatik olarak ödenecek sabit tutarlar değildir. Projenin ihtiyaç duyduğu ve Komisyonun uygun bulduğu giderler kadar destek verilebilir. Proje bütçesi üst sınırı aşarsa aradaki fark başvuru sahibi tarafından karşılanır. Başvuru sahibinin kendi katkısı olacaksa tutarı ve hangi giderlerde kullanılacağı projede açıkça yazılmalıdır.

Tüm bütçe kalemleri vergi dâhil hesaplanır. Örneğin KDV dâhil fiyatı 120.000 TL olan bir makine, bütçeye 120.000 TL olarak girilmelidir. Üst sınırın ayrıca üzerine KDV eklenmez.

550.000 TL’nin yanında ayrıca kira ve işletme gideri ödenir mi?

Eski hükümlü desteği hakkında en sık karıştırılan noktalardan biri budur. Aynı başvuru rehberinde engelli girişimciler için kuruluş işlemleri ve işletme gideri gibi ek destek kalemleri de bulunuyor. Ancak rehberin eski hükümlülere ayrılan bölümünde yalnızca kuruluş/demirbaş desteği düzenlenmiştir.

Bu nedenle engelli girişimciler için belirtilen 40.000 TL kuruluş işlemleri desteği ile 145.000 TL işletme gideri desteği, eski hükümlü hibesine eklenemez. Eski hükümlü bakımından 2026/5 dönemi üst sınırı, proje sektörüne göre 440.000 TL veya 550.000 TL’dir. Kira, elektrik, su, personel ücreti veya serbest işletme sermayesi için ayrıca bir eski hükümlü ödeneği açıklanmamıştır.

Hibe hangi giderlerde kullanılabilir?

Destek, kurulacak işyerinin temel faaliyet alanıyla doğrudan ilgili kuruluş ve demirbaş giderlerine yöneliktir. Rehberde diğer sektörler için örnek olarak şunlar sayılıyor:

1. Makine,
2. Teçhizat,
3. Yazılım,
4. Donanım,
5. İşin yürütülmesi için gerekli ofis malzemeleri.

Burada belirleyici olan eşyanın adı değil, proje konusu iş için gerekli olup olmadığıdır. Bir bilgisayar, grafik tasarım veya yazılım işi için temel demirbaş sayılabilirken başka bir iş bakımından tali veya gereksiz görülebilir. Aynı şekilde işin yürütülmesi için zorunlu özel ekipman ile kişisel kullanım ihtimali ağır basan bir ürün aynı biçimde değerlendirilmez.

Araç veya taşıt alımı güncel rehberde açık bir destek kalemi olarak sayılmıyor. Bu nedenle yalnızca “işte kullanılacak” denilerek araç bedelinin bütçeye yazılması, kabul edileceği anlamına gelmez. Faaliyetin araç olmadan yürütülemeyeceği düşünülüyorsa bütçe oluşturulmadan önce ilgili İl Müdürlüğünden yazılı görüş alınması daha güvenli olur.

Hangi giderler karşılanmaz?

2026/5 dönemi rehberine göre aşağıdaki giderler hibe kapsamında değildir:

1. İşyeri depozitosu,
2. Su, elektrik, iletişim ve benzeri abonelik ücretleri,
3. Çalışanların ücretleri,
4. İşlenerek veya doğrudan satılacak ürünlerin bedelleri,
5. İşyeri kuruluşu için zorunlu harçlar dışındaki vergi, resim ve harçlar,
6. Üyelik ücretleri ve cezalar,
7. İşin konusu ile doğrudan ilgisi olmayan demirbaş ve malzemeler,
8. Kurulmuş bir işletmeyi geliştirmeye veya değiştirmeye yönelik giderler.

Eski hükümlüler için düzenlenen bölümde inşaat, tadilat ve bakım giderleri ayrıca destek kalemi olarak gösterilmemiştir. Bu nedenle dükkânın kapsamlı tadilatı üzerine kurulu bütçeler, İŞKUR’dan açık teyit alınmadan hazırlanmamalıdır.

Proje kapsamında üçüncü derece dâhil kan ve kayın hısımlarından veya bu kişilerin sahip ya da ortak olduğu işletmelerden işyeri kiralanamaz; hayvan ve demirbaş malzeme alınamaz. Başka bir kurumdan destek alınmışsa aynı gider kalemi ikinci kez bu hibeye yazılamaz. Alınan bütün maddi ve gayri maddi destekler başvuruda açıklanmalıdır.

Para başvuru sahibinin hesabına peşin mi yatırılır?

Hayır. Sistem, “proje kabul edildi, 550.000 TL hesaba geçti” şeklinde işlemiyor.

Önce proje değerlendirilir. Destek kararı verilirse sonuç İl Müdürlüğü tarafından yazılı olarak bildirilir. Sözleşme imzalamaya davet edilen kişinin, tebliğden itibaren bir ay içinde sözleşmeyi imzalaması gerekir. Harcamalar bundan sonra yapılır.

Ödeme bakımından üç kural özellikle önemlidir:

1. Sözleşmeden önce düzenlenmiş faturalar ödenmez. Başvuru yapılmış olması harcama yapma yetkisi vermez.
2. Faturasız veya belgesiz peşin ödeme yapılmaz. Her gider, fatura veya fatura yerine geçen belgeyle kanıtlanmalıdır.
3. Harcamalar sözleşmeden itibaren 12 aylık dönemde yapılır. Destek, projenin onaylanan bütçesi ve temel faaliyet alanıyla sınırlıdır.

Başvuru sırasında her bütçe kalemi ayrı ayrı yazılmalı, piyasa araştırması yapılarak gerçekçi bedel belirlenmeli ve muhtemel fiyat artışları hesaba katılmalıdır. “Muhtelif ekipman: 500.000 TL” gibi toplu ve açıklamasız bir bütçe, projenin incelenmesini güçleştirir. Makine veya malzemenin adı, adedi, kullanım amacı ve vergi dâhil tahmini bedeli ayrı gösterilmelidir.

Açık icra dosyası bulunan kişi başvurabilir mi?

Güncel rehberde dikkat çeken ağır şartlardan biri açık icra dosyası kontrolüdür. Sözleşme imzalanmadan önce, başvuru sahibinin İŞKUR’a borcu olup olmadığına ve e-Devlet İcra Dosyası Sorgulama hizmeti üzerinden açık icra dosyası bulunup bulunmadığına bakılır. Başvuru sahibinin borçlu olduğu herhangi bir açık icra dosyası varsa sözleşme imzalanmayacağı belirtilmiştir.

Rehber bu şart bakımından borcun miktarına, türüne veya dosyanın hangi aşamada olduğuna göre ayrım yapmıyor. Bu nedenle borç ödenmiş olsa bile UYAP’ta hâlen açık görünen bir dosya sorun çıkarabilir. Başvurudan önce dosya listesi kontrol edilmeli; kapanması gereken dosyalar için harç, tahsilat bildirimi ve dosya kapatma işlemleri tamamlanmalıdır.

Kişinin alacaklı olduğu icra dosyası ile borçlu olduğu dosya aynı değildir. Rehberdeki engel, başvuru sahibinin borçlu olduğu açık dosyaya ilişkindir. Borca itiraz edilmiş, takip durmuş veya borç tartışmalı olsa bile dosya sistemde açık görünüyorsa rehber açık bir istisna tanımadığından, sözleşme aşamasından önce İl Müdürlüğünden yazılı değerlendirme istenmesi yerinde olur.

Başvuru için gerekli belgeler nelerdir?

Başvurunun niteliğine göre belge listesi değişebilmekle birlikte eski hükümlü projeleri için temel belgeler şunlardır:

1. Girişimcilik eğitim programı sertifikası,
2. Adli sicil kaydı sorgulama belgesi,
3. Vergi dairesinden, başvuru tarihinden önceki bir ay içinde alınmış güncel vergi mükellefiyet durum belgesi,
4. Kurulacak iş için zorunluysa diploma, ustalık belgesi, ruhsat, izin veya mesleki sertifika,
5. Emekli olunmadığını gösteren SGK belgesi,
6. Tarım ve hayvancılık projelerinde, duruma göre Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlüğünden alınacak işletme belgesi veya son bir yılda işletme/hayvan hareketi bulunmadığını gösteren yazı,
7. Büyükbaş-küçükbaş hayvancılık ve arıcılık projelerinde ilgili MEB veya üniversite onaylı sertifika.

Çevrimiçi başvuru kılavuzuna göre adli sicil kaydı ile emeklilik bilgisi sistem tarafından otomatik sorgulanır. Buna karşılık girişimcilik sertifikası, vergi mükellefiyet durum belgesi ve faaliyet alanına göre gereken diğer belgeler başvuru sahibi tarafından yüklenir. İŞKUR’a eski hükümlü kaydının da başvuru öncesinde tamamlanmış olması gerekir.

Yüklenen her belge tek dosya hâlinde olmalı ve dosya boyutu 4 MB’ı geçmemelidir. Sistem; JPG, JPEG, PNG, GIF, TIFF ve PDF biçimlerini kabul ediyor. Başvuruda yüklenen belgelerin asılları, sözleşme aşamasında projenin uygulanacağı İl Müdürlüğüne teslim edilir.

e-Devlet başvurusu nasıl yapılır?

Başvuru yalnızca e-Devlet’teki Eski Hükümlü Hibe Desteği Başvurusu hizmetinden yapılır. İl Müdürlüğüne elden bırakılan veya postayla gönderilen proje dosyası kabul edilmez.

Başvuru öncesinde şu sırayla ilerlemek, son gün yaşanabilecek sorunları azaltır:

Aşama 1: İŞKUR kaydını kontrol edin

Başvuru sahibinin İŞKUR kaydı, eski hükümlü statüsü, adresi, telefon numarası ve diğer iletişim bilgileri güncel olmalıdır. Eksik belge bildirimi SMS ile yapılabileceği için e-Devlet ve İŞKUR’daki cep telefonu numarası özellikle kontrol edilmelidir.

Aşama 2: Zorunlu belgeleri tamamlayın

Girişimcilik sertifikası ile işe özgü diploma ve belgeler son başvuru tarihinde hazır olmalıdır. Vergi mükellefiyet durum yazısı bir aylık süreye uygun alınmalıdır. Tarım veya hayvancılık projesi varsa ilgili müdürlük yazıları beklenmeden istenmelidir.

Aşama 3: Kişisel ve hane bilgilerini girin

Sistem; meslek, düzenli sosyal yardım durumu, hanenin aylık toplam geliri ve aynı hanede yaşayan kişilere ilişkin bilgiler ister. Bu alanlar değerlendirme dosyasının parçasıdır ve güncel durumu yansıtmalıdır.

Aşama 4: Sektör ve faaliyet alanını dikkatle seçin

Projenin adı, ili, ilçesi, sektörü ve faaliyet alanı girilir. Sektör ve faaliyet alanı, başvuru tamamlandıktan sonra proje eksiklik nedeniyle iade edilse bile değiştirilemez. Yanlış sektör veya faaliyet seçimi basit bir yazım hatası gibi görülmemelidir.

Aşama 5: Projenin içeriğini yazın

Başvuru ekranında projenin amaçları, beklenen sonuçları, yapılacak faaliyetler ve hibe sonrasında işin nasıl sürdürüleceği sorulur. İstihdam planı, pazar araştırması, başvuru sahibinin iş deneyimi ve iş birliği yapılacak kurumlar da belirtilir.

Kılavuz, bu bölümlerin her birinin ayrı puanlandığını açıkça söylüyor. Alanların yalnızca sistemin kabul edeceği asgari 20 karakteri dolduracak kadar kısa yazılması doğru değildir. Komisyonun iş fikrini, ihtiyacı, giderleri ve gelir modelini anlayabileceği somutlukta açıklama yapılmalıdır.

Aşama 6: Bütçeyi kalem kalem oluşturun

Her makine, ekipman, mobilya, yazılım veya diğer demirbaş ayrı satırda gösterilmelidir. Ürünün tahmini bedeli vergiler dâhil yazılmalı; toplam, sektör için belirlenen üst sınırı geçmemelidir. Üst sınırı aşan bölüm varsa başvuru sahibinin katkısı olarak belirtilmelidir.

Aşama 7: Belgeleri yükleyip ön izleme yapın

Başvuru tamamlanmadan önce bütün beyanlar ve ekler ön izleme ekranında kontrol edilmelidir. Son onay kutusu işaretlenip “Başvur” düğmesine basılmadıkça taslak oluşturulmuş olması başvurunun tamamlandığı anlamına gelmez.

Aşama 8: Başvuru durumunu takip edin

İl Müdürlüğü eksik veya yanlış bilgi tespit ederse başvuruyu sistem üzerinden iade eder ve kayıtlı cep telefonuna SMS gönderir. 2026/5 döneminde iade edilen dosyanın 21 Eylül 2026’ya kadar düzeltilip yeniden gönderilmesi gerekir. Başvurunun durumu aynı e-Devlet hizmetinden izlenebilir.

Proje metni hazırlanırken nelere dikkat edilmelidir?

Başarılı bir proje metni uzun olduğu için değil, kendi içinde tutarlı olduğu için anlaşılır. İş fikri, başvuru sahibinin deneyimi, hedef müşteri, satın alınacak ekipman ve gelir elde etme yöntemi aynı işi anlatmalıdır.

İş fikrini genel sözlerle bırakmayın

“Kafe açacağım, istihdama katkı sağlayacağım” cümlesi işin nerede, nasıl ve hangi müşteri grubuna yönelik yürütüleceğini açıklamaz. Bunun yerine işyerinin kurulacağı bölge, ürün veya hizmet çeşidi, günlük kapasite, hedef müşteri, satış kanalı ve başvuru sahibinin deneyimi somut biçimde anlatılmalıdır.

Her giderin işlevini açıklayın

Bütçedeki bir makinenin proje metninde karşılığı bulunmalıdır. Projede hiç söz edilmeyen pahalı bir ekipman, ihtiyaçtan çok alışveriş listesi izlenimi verir. “Bu cihaz alınacaktır” demek yerine cihazın hangi üretim veya hizmet aşamasında kullanılacağı yazılmalıdır.

Pazar araştırmasını gerçek verilerle kurun

Başvuru ekranı, faaliyet alanına ilişkin ön araştırma yapılıp yapılmadığını soruyor. Bu bölümde yalnızca “araştırma yapıldı” denilmemeli; yakın çevredeki rakip sayısı, gözlenen fiyat aralığı, potansiyel müşteri grubu, tedarik biçimi ve satış kanalları açıklanmalıdır. İnternetten alınmış ülke geneli veriler yerine işyerinin kurulacağı ilçe için anlamlı bilgiler daha faydalıdır.

Hibe bittikten sonrasını açıklayın

Komisyon yalnızca ekipmanın alınmasına değil, işletmenin nasıl ayakta kalacağına da bakar. Aylık sabit giderler, tahmini satış miktarı, ürün veya hizmet başına gelir, tedarik maliyeti ve müşteriye ulaşma yöntemi birbiriyle uyumlu olmalıdır. Gerçek dışı ciro tahminleri projeyi güçlendirmez.

Yapamayacağınız istihdam taahhüdünde bulunmayın

Sistem, başvuru sahibi dışında kaç kişinin çalıştırılacağını ve bunların kaçının engelli veya eski hükümlü olacağını sorar. Gerçekçi olmayan istihdam beyanı puan almak için kullanılmamalıdır. Proje kabul edildikten sonra beyanların izlenebileceği unutulmamalıdır.

Hazır ve kopya proje kullanmayın

Rehbere göre proje sahibinin kendi ifadelerini taşımayan, başkası tarafından hazırlanmış görünen veya başka başvurularla kısmen ya da tamamen aynı olan projeler reddedilir. Aynı şablonun yalnızca isim ve il değiştirilerek sunulması ciddi bir ret nedenidir. Teknik destek alınsa bile iş fikrinin kaynağı, deneyim ve uygulama planı başvuru sahibine ait olmalıdır.

Proje kabul edilirse hangi yükümlülükler doğar?

Hibenin geri ödemesiz olması, onaydan sonra hiçbir yükümlülük bulunmadığı anlamına gelmez. Sözleşmeyle başlayan başlıca yükümlülükler şunlardır:

İşin başında bizzat bulunma

Proje sahibinin işi fiilen kendisinin yürütmesi gerekir. İşletmenin yalnızca kâğıt üzerinde başvuru sahibi adına kurulup başka bir kişi tarafından işletilmesi proje amacına aykırıdır.

Başka bir işyerinde tam zamanlı sigortalı çalışmama

Proje süresince başvuru sahibinin başka bir işyerinde tam zamanlı sigortalı olarak çalışması mümkün değildir. Böyle bir durum tespit edilirse proje iptal edilebilir ve yaptırım uygulanabilir.

İşletmeyi en az üç yıl açık tutma

Destekle kurulan işletme, sözleşme tarihinden itibaren en az üç yıl fiilen faaliyette kalmalıdır. Rehber, hangi sebeple olursa olsun bu yükümlülüğe aykırılık tespit edildiğinde kuruluş desteğinin yasal faiziyle geri alınacağını belirtiyor. Başvuru yapılırken üç yıllık kira, ruhsat, vergi, sigorta ve işletme giderleri bu nedenle hesaba katılmalıdır.

İşyeri ve demirbaşları sigortalatma

Kanatlı hayvancılık projeleri hariç olmak üzere, destek verilen demirbaşlar ve işyeri üç yıl boyunca her türlü riske karşı koruyucu kapsamlı sigortayla güvence altına alınmalıdır. Uyarıya rağmen sigorta yaptırılmaması projenin iptaline yol açabilir.

Denetimlerde demirbaşları hazır bulundurma

Kurum altı aylık kontroller yapabilir. Hibe kapsamında alınan malzeme veya demirbaşın eksik olduğunun görülmesi hâlinde tamamlanması istenir. Eksiklik giderilmezse, durumun projenin devamına etkisine göre ilgili demirbaş bedeli tahsil edilebilir veya proje iptal edilerek kuruluş desteği yasal faiziyle geri alınabilir.

Tarım ve hayvancılık projelerinde 4/B yükümlülüğü

Tarım ve hayvancılık projelerinde proje sahibinin, kuruluş desteği ödemesini izleyen bir ay içinde 4/B (Bağ-Kur) sigortalılığını başlatması gerekir. Rehber ayrıca belirli dönemlerde hesaplanan prim tutarının en az yüzde 25’inin yatırıldığını gösteren belgenin İl Müdürlüğüne sunulmasını arıyor. Bu yükümlülük yerine getirilmezse proje iptal edilip ödemeler yasal faiziyle geri alınabilir.

Ruhsat, vergi ve diğer mevzuat yükümlülüklerini yerine getirme

İşyeri açma ruhsatı, vergi kaydı, sosyal güvenlik işlemleri, iş sağlığı ve güvenliği kuralları ile faaliyet alanına özel izinler proje sahibinin sorumluluğundadır. Projenin kabulü, başka mevzuattan doğan izinlerin alınmış sayılmasını sağlamaz.

Başvurunun reddedilmesine veya sözleşme imzalanmamasına yol açabilecek başlıca durumlar

1. İŞKUR kaydının eski hükümlü statüsünde olmaması,
2. Başvuru sahibinin mevzuattaki eski hükümlü tanımına girmemesi,
3. Son başvuru tarihinde girişimcilik veya mesleki sertifikanın bulunmaması,
4. Aktif işyeri/işletme kaydının bulunması,
5. Proje konusu meslekte son bir yıl içinde terk mükellefi olunması,
6. Emekli olunması veya vasi atanmış olması,
7. İşletmenin kurulacağı il ile ikamet ilinin farklı olması,
8. Mevcut işletmenin geliştirilmesi veya devralınmasının amaçlanması,
9. Giderlerin faaliyet alanıyla doğrudan ilgili olmaması,
10. Başka destekle karşılanan aynı maliyetlerin yeniden bütçeye yazılması,
11. Eksik, yanlış veya güncel olmayan belge sunulması,
12. Kopya proje metni kullanılması,
13. Sözleşme aşamasında İŞKUR borcu ya da başvuru sahibinin borçlu olduğu açık icra dosyasının bulunması,
14. İŞKUR programlarından yasaklılık süresinin devam etmesi.

Gerçeğe aykırı beyan veya sahte belge yalnızca başvurunun reddiyle sonuçlanmaz. Rehber, başlatılmış projenin iptal edileceğini ve yasal işlem yapılacağını da belirtiyor.

Sık sorulan sorular

Eski hükümlülere faizsiz kredi mi veriliyor?

Hayır. 2026/5 dönemindeki program banka kredisi değildir. Faiz, vade ve aylık taksit bulunmaz. Komisyon tarafından uygun bulunan yeni iş kurma projesinin belirli demirbaş giderleri, belge karşılığında hibe olarak karşılanır.

550.000 TL doğrudan hesaba mı yatırılıyor?

Hayır. 550.000 TL diğer sektörler için azami sınırdır. Projenin onaylanması, sözleşmenin imzalanması ve uygun harcamanın fatura veya eşdeğer belgeyle kanıtlanması gerekir. Serbestçe kullanılabilecek toplu nakit ödeme söz konusu değildir.

Hibe geri ödenir mi?

Proje sözleşmeye ve rehbere uygun yürütülürse hibe niteliğindedir. İşletmenin üç yıl faal tutulmaması, destekli demirbaşların bulunmaması, sigorta yükümlülüğünün yerine getirilmemesi veya başvuru şartlarına aykırılığın sonradan anlaşılması hâlinde ödeme yasal faiziyle geri alınabilir.

Denetimli serbestlikte olan kişi başvurabilir mi?

Rehber, denetimli serbestlikten yararlanan ve durumunu eski hükümlü belgesiyle kanıtlayan kişileri tanım içinde sayıyor. Bunun yanında İŞKUR kaydı, yaş, emeklilik, işletme, sertifika ve diğer bütün şartların da sağlanması gerekir.

Cezaevinde yatmış olmak zorunlu mu?

Tanım yalnızca cezasını ceza infaz kurumunda tamamlamış kişilerle sınırlı değildir. Cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler ve denetimli serbestlikten yararlananlar da şartları varsa kapsama girebilir. Belirleyici olan eski hükümlü statüsünün belgelenebilmesidir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı yeterli midir?

Rehber, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını ayrıca başvuru sebebi olarak saymıyor. Salt bu kararın bulunması üzerinden uygunluk sonucuna varılmamalıdır. Kişinin İŞKUR’a eski hükümlü olarak kaydedilip kaydedilemeyeceği ve gerekli belgeyi alıp alamayacağı somut karar üzerinden kontrol edilmelidir.

Hâlen çalışan kişi başvurabilir mi?

Rehber, proje sahibinin proje süresince başka bir işyerinde tam zamanlı sigortalı çalışmasına izin vermiyor. Başvuru anındaki çalışma durumunun ve işten ayrılma zamanının, sözleşme öncesinde ilgili İl Müdürlüğüyle netleştirilmesi gerekir.

Açık icra dosyası başvuruya engel midir?

Rehbere göre başvuru sahibinin borçlu olduğu herhangi bir açık icra dosyası varsa sözleşme imzalanmaz. Kontrol sözleşmeden önce yapılır. Dosyanın ödeme nedeniyle kapanması gerekiyorsa UYAP kaydının da kapalı hâle getirilmesi gerekir.

Daha önce kapatılmış bir işletmesi olan kişi başvurabilir mi?

Aktif işletme bulunmaması tek başına yeterli değildir. Proje konusu meslekte, rehberin yayımlandığı tarih itibarıyla son bir yıl içinde terk mükellefi olunmaması da aranıyor.

Mevcut dükkânı yenilemek için destek alınabilir mi?

Hayır. Program yeni iş kurmaya yöneliktir. Faal işletmenin geliştirilmesi, değiştirilmesi veya mevcut bir işletmenin devralınması desteklenmez.

Kira ve çalışan maaşı hibeden ödenebilir mi?

Eski hükümlülere ilişkin destek bölümünde ayrıca kira veya işletme gideri desteği bulunmuyor. Çalışan ücretleri ise açıkça desteklenmeyen giderler arasında sayılmıştır.

KOSGEB ve İŞKUR desteği birlikte alınabilir mi?

Başka kurum veya kişilerden alınan maddi ve gayri maddi destekler başvuruda açıklanmalıdır. Aynı gider iki ayrı destekten karşılanamaz. Farklı gider kalemleri için desteklerin birlikte kullanılıp kullanılamayacağı, ilgili iki programın kuralları üzerinden önceden teyit edilmelidir.

Birden fazla proje sunulabilir mi?

Hayır. Bir kişi bir başvuru döneminde yalnızca bir proje sunabilir. Daha önce eski hükümlü kendi işini kurma desteğinden yararlanan kişi de yeniden yararlanamaz.

Son başvuru tarihinden sonra belge tamamlanabilir mi?

Başvuru şartlarının son başvuru tarihi itibarıyla mevcut olması gerekir. 21 Eylül 2026’ya kadar tanınan süre, 16 Eylül’e kadar yapılmış ve İl Müdürlüğünce eksikliği nedeniyle iade edilmiş başvurunun düzeltilmesi içindir. Bu süre yeni başvuru veya sonradan şart kazanma süresi olarak görülmemelidir.

2026/5 dönemi için son kontrol listesi

Başvuru yapılmadan önce şu soruların tamamına açık cevap verilmelidir:

1. İŞKUR kaydı eski hükümlü statüsünde mi?
2. Eski hükümlü belgesi ve mahkûmiyet türü programa uygun mu?
3. Girişimcilik sertifikası hazır mı?
4. Faaliyetin gerektirdiği diploma, ustalık belgesi veya izin mevcut mu?
5. Aktif işyeri ya da işletme kaydı var mı?
6. Aynı meslekte son bir yıl içinde terk mükellefiyeti bulunuyor mu?
7. İşyeri ile ikamet aynı il sınırları içinde mi?
8. e-Devlet’te borçlu sıfatıyla açık icra dosyası görünüyor mu?
9. Bütçedeki her ürün doğrudan işin faaliyet alanıyla ilgili mi?
10. Bedeller vergi dâhil ve piyasa araştırmasına dayalı mı?
11. İşletmenin kira, vergi, sigorta ve işletme sermayesi hibe dışında karşılanabilir mi?
12. İşletme en az üç yıl sürdürülebilir mi?

Başvurunun son güne bırakılması, özellikle İŞKUR statüsünün güncellenmesi, girişimcilik belgesinin alınması ve vergi/tarım belgelerinin temini bakımından ciddi risk taşır. 2026/5 dönemi ilk başvurusu 16 Eylül 2026 saat 23.59’da sona ermektedir.

Resmî bağlantılar

1. İŞKUR 2026/5 dönemi başvuru duyurusu
2. 2026/5 Dönemi Engelli ve Eski Hükümlü Kendi İşini Kurma Hibe Desteği Proje Başvuru Rehberi
3. Eski Hükümlü Hibe Desteği Projesi e-Devlet Başvuru Kılavuzu
4. e-Devlet eski hükümlü hibe desteği başvuru ekranı
5. İŞKUR’un eski hükümlü tanımı
6. KOSGEB girişimcilik eğitimleri
7. e-Devlet icra dosyası sorgulama
8. 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili hükümleri
9. Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve İŞKUR iletişim bilgileri

Bilgilendirme notu: Bu yazı, 8 Eylül 2026 tarihinde yayımlanmış resmî duyuru ve 2026/5 dönemi başvuru belgeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Hibe tutarları, tarihler ve uygulama şartları sonraki dönemlerde değişebilir. Yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; somut başvurudaki ceza kararı, infaz durumu, İŞKUR kaydı ve proje belgeleri ayrıca incelenmelidir.